Gabari, imar planlarında bir yapının yapılmasına izin verilen en fazla bina yüksekliğini ifade eder.

Basit anlatımla:

Gabari = Bina için izin verilen maksimum yükseklik

Bu yükseklik metre olarak veya kat sayısı olarak ifade edilebilir:

• Hmax: 12.50 m (metre cinsinden yükseklik)

• 3 Kat (kat adedi cinsinden gabari)

Belediyeler, imar planı ve uygulama yönetmelikleri doğrultusunda her parsel için gabarinin sınırını belirler.

2. Gabari Neden Önemlidir?

Gabarinin yatırımcı açısından kritik olmasının birkaç temel nedeni vardır:

a) Yapı tasarımını belirler

Bina kaç katlı olacak?
Fabrika çatısı ne kadar yüksek olabilir?
Depoda raf yüksekliği kaç metre olacak?

Hepsi gabari sınırlarıyla şekillenir.

b) İnşaat maliyetini etkiler

Yüksek yapılar:

• Daha çok çelik,

• Daha güçlü temel,

• Daha fazla mühendislik çözümü gerektirir.

Dolayısıyla gabari doğrudan maliyeti etkiler.

c) Arsanın kullanım potansiyelini belirler

Yüksek gabari = Daha fazla hacim = Daha yüksek yatırım verimliliği.

Özellikle sanayi, depo, lojistik ve fabrika yatırımlarında kritik önemdedir.

d) Uçuş koridoru, yol genişliği ve çevre etkileri

Gabari sınırlaması;

• Havalimanları,

• Ana yollar,

• Tarihi alanlar,

• Kentsel siluet
  gibi faktörlerden kaynaklanabilir.

3. Gabarinin Belirlenmesinde Kullanılan Başlıca Kriterler

Bir belediye bir arsaya gabari verirken şu unsurları dikkate alır:

1. İmar planı fonksiyonu

• Konut alanı

• Ticaret alanı

• Sanayi / Depolama alanı

• Turizm alanı
  Her fonksiyonun farklı gabari sınırı olabilir.

2. Yol genişliği (Yola cephesi)

Birçok belediyede gabari şu mantıkla belirlenir:

Yol genişliği + İmar planındaki özel şartlar

Örneğin 20 metrelik bir yolda 5 kat gabari olabiliyorken, 10 metrelik bir yolda en fazla 3 kat izin verilebilir.

3. Bina yaklaşma mesafeleri

Parselin komşu parsellere olan sınır mesafeleri de yükseklik kısıtı getirir.

4. Teknik altyapı ve güvenlik

• Deprem yönetmeliği

• Yangın yönetmeliği

• Mühendislik hesapları

özellikle yüksek yapılarda sınırlayıcıdır.

4. Sanayi Yapılarında Gabari (Fabrika – Depo – Lojistik)

Endüstriyel gayrimenkulde gabari çok daha önemli hale gelir.

Fabrikalarda Gabari

• Üretim makinelerinin yüksekliği

• Vinç çalışma boşlukları

• Havalandırma ve taşıyıcı kolon yüksekliği

örneğin 8–12 metre gabari ihtiyacı doğurabilir.

Depolarda Gabari

Lojistik depolarda kritik konu raf yüksekliğidir.

• Modern depolarda 9–14 metre arası gabari idealdir.

• Yüksek tavan, daha fazla istif kapasitesi demektir.

Lojistik Tesislerde Gabari

E-ticaret depoları ve cross-dock tesisleri yüksek gabari ister.
En yaygın gabari: 12.50 m – 15 m arasıdır.