İntifa hakkı, bir mülkün (taşınır veya taşınmaz) mülkiyetini elinde bulundurmayan bir kişiye, o mülkten tam olarak yararlanma yetkisi veren bir haktır. Bu hakka sahip olan kişiye “intifa hakkı sahibi” (diğer adıyla “hak sahibi”) denir. Mülkün asıl sahibi ise bu süreçte mülkiyeti elinde tutmaya devam eder, ancak malını kullanma ve ondan yararlanma yetkisini intifa hakkı sahibine devretmiş olur. Bu duruma hukukta “çıplak mülkiyet” adı verilir.

İntifa hakkı, hak sahibine malı kullanma, ondan ürün ve gelir elde etme (örneğin kira geliri toplama) gibi geniş yetkiler tanır. Bu yetkiler, mülkiyet hakkının en temel unsurlarını kapsar.

Nasıl Kurulur ve Kapsamı Nedir?

İntifa hakkı, genellikle üç farklı yolla kurulabilir:

• Sözleşme Yoluyla: En yaygın yöntemdir. Malik (mülk sahibi) ile hak sahibi arasında yapılan bir sözleşmeyle kurulur. Taşınmaz mallar (arsa, ev gibi) için intifa hakkının tapu siciline tescil edilmesi zorunludur. Tescil edilmediği sürece hak geçerli olmaz.
• Miras Yoluyla: Miras bırakan kişi, vasiyetname aracılığıyla belirli bir malı bir kişiye bırakabilir, ancak bu malın intifa hakkını başka birine verebilir.
• Kanuni Yollarla: Hukuk sistemimizdeki bazı kanun maddeleri, otomatik olarak intifa hakkı tesis edilmesini öngörebilir.

İntifa hakkı sahibinin yetkileri geniştir. Bir ev için intifa hakkı sahibi, o evde yaşayabilir, evi kiraya verip kira gelirini alabilir. Bir tarla için intifa hakkı sahibi, tarlayı ekip biçebilir ve ürünleri kendi adına alabilir. Bu süre zarfında mal sahibi, malı ne kullanabilir ne de ondan fayda sağlayabilir.

Süresi ve Sona Erme Nedenleri

İntifa hakkı, belirli bir süre için veya intifa hakkı sahibinin ömrü boyunca kurulabilir. Eğer süre belirtilmemişse, hak sahibinin ölümüyle kendiliğinden sona erer.

İntifa hakkının sona erme nedenleri şunlardır:

• Hak sahibinin vefatı: Hak sahibi bir gerçek kişi ise, ölümüyle birlikte intifa hakkı sona erer.
• Süresinin dolması: Hak belirli bir süre için kurulmuşsa, sürenin sonunda kendiliğinden sona erer.
• Malın yok olması: Hakkın konusu olan malın (örneğin evin) tamamen ortadan kalkması durumunda hak sona erer.
• Hak sahibinin feragatı: İntifa hakkı sahibi, bu haktan vazgeçtiğini tapu siciline beyan ederek hakkı sona erdirebilir.

Hak sona erdiğinde, mal sahibi tekrar mülkiyetinin tüm yetkilerine (kullanma, yararlanma ve tasarruf etme) kavuşur.